على زمانى قمشه اى

269

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

شيرعلى خان و امير يعقوب خان بوده است كه در اثر كشمكش‌هاى داخلى و دخالت روس و انگليس به هند تبعيد مىشود و زن و فرزند او در اين سفر اجبارى همراهش بوده و از عمر فرزند بزرگتر او حيدر قلى خان 4 سال مىگذشته است . پس از آن مدت هفت سال يعنى تا سال 1304 ق همراه پدر در لاهور مقيم شده است ، تحصيلات سردار كابلى در لاهور آغاز شد و همراه تحصيلات زبان هندى را فراگرفته ، وى در اين مدت يك دوره رياضيات را طبق اصول و روش جديد به زبان انگليسى به‌خوبى فرار مىگيرد . در سال 1304 همراه پدر از هند به عراق مىرود و به تحصيلات ادامه مىدهد و نزد سيد سلامت‌على ادبيات انگليسى و رياضيات را تكميل مىكند و پدرش دانشمند بزرگى به نام شيخ على اصغر تبريزى را براى تحصيل فرزندش به خانه دعوت مىكند و مدت شش سال ادبيات عرب ، فقه ، اصول و علم كلام را به سردار آموزش مىدهد ، بيشتر اقامت او در عراق در نجف و كاظمين سپرى شده و با محدث نورى كه از ملازمين مجتهد بزرگ حاج ميرزا حسن شيرازى - اعلى اللّه مقامه - بوده آشنا مىشود و نيز با مرحوم سيد حسن صدر صاحب كتاب « الشيعة و فنون الاسلام » آشنا بوده است وى به سردار دستور داده الفيّه ابن مالك و متن « تجريد الكلام » محقق طوسى را از بركند . سردار در سال 1310 ق همراه پدر به كشور ايران رهسپار شد و در شهر كرمانشاه رحل اقامت افكند ، او در كرمانشاه از شيخ عبد الرحمن از علماء مكه نزيل كرمانشاه به كسب دانش مىپردازد وى افزون بر احاطه در مذاهب اربعه مردى ، اديب و عالم به علوم غريبه بوده و به زبان فرانسه و طب آشنايى داشته است ، سردار نزد او علم اوفاق ، اعداد ، رمل و جفر را فرامىگيرد . سردار گفته است من در عمر خود اديبى را نديدم كه به اندازه اين شخص